Telefoon de hele schooldag in de kluis. Kabinet wil kinderen online beter beschermen
Vanaf 1 januari 2027 moeten mobieltjes ook in de pauze uit beeld, adviseert het kabinet. Het is geen wet. In Europa wil Nederland een minimumleeftijd van 15 jaar voor sociale media.
Het kabinet heeft maandag een strategie gepresenteerd om kinderen online beter te beschermen. Het meest zichtbare onderdeel gaat over school. Leerlingen in het basis- en voortgezet onderwijs moeten hun telefoon vanaf 1 januari 2027 de hele schooldag wegleggen, dus ook in de pauze en op het schoolplein. De afspraak heet ‘Thuis of in de kluis’. Sinds 2024 geldt al een landelijke afspraak om telefoons uit de les te weren; die wordt nu verbreed. Veel scholen gaan volgens het kabinet al verder dan de les en weren toestellen ook op het plein. De nieuwe lijn moet zorgen dat dat overal hetzelfde is, zodat leerlingen en ouders niet per school een andere regel hoeven te leren. NOS, NU.nl, de Volkskrant, NRC en Trouw brachten het nieuws allemaal. Het is geen wet. Het kabinet gaat niet zelf over het telefoongebruik op scholen en spreekt daarom van een dringend advies. Staatssecretaris Tielen van Onderwijs maakt daarover afspraken met de onderwijssector, en de ingangsdatum noemt de Rijksoverheid een streven. Middelbare scholen reageerden volgens de Volkskrant sceptisch. Een school die al een volledig verbod heeft, vertelde de NOS dat leerlingen sindsdien minder lang op de wc zitten.
De telefoonregel is maar één van ongeveer veertig maatregelen uit verschillende ministeries; volgens staatssecretaris Aerdts zijn er vijftien nieuw. Digitale diensten moeten minder gebruikmaken van technieken die kinderen lang online houden, zoals eindeloos doorlopende video’s en verslavende algoritmes. Het kabinet wil een betrouwbare vorm van leeftijdsverificatie, zonder dat daarbij onnodig veel gegevens van jongeren worden verzameld. In Europees verband pleit Nederland voor een minimumleeftijd van 15 jaar voor sociale media. Ook laat het kabinet onderzoeken wat diensten als TikTok, Instagram, Snapchat, YouTube, Roblox, Fortnite, Netflix en ChatGPT doen met het welzijn van kinderen. Schermtijden van vijf tot zes uur per dag zijn onder jongeren geen uitzondering meer, schrijft het kabinet. Eind oktober volgt een uitgebreidere reactie op Europese wetsvoorstellen; pas dan wordt duidelijk hoe een leeftijdsgrens in de praktijk zou werken. Dezelfde avond riepen wetenschappers in NRC op tot actie tegen sociale media om de gezondheid van jongeren te beschermen. Andere Europese landen zijn al verder. Frankrijk wil sociale media voor kinderen onder de 15 verbieden, en de Europese Commissie werkt aan regels voor leeftijdscontrole. Voor Nederland is de uitkomst in Brussel daarom belangrijker dan wat Den Haag alleen kan regelen. Voor scholen begint het werk nu: kluisjes, afspraken met ouders over bereikbaarheid en uitzonderingen voor leerlingen die hun telefoon om medische redenen nodig hebben.