1.123,88AEX · slot 5 okt · hoger gesloten

DailyDrop.

1,1223EUR/USD · 5 okt · −0,28%
AEX—EUR/USD1.1223▼0.28%10/5S&P 5007,722.72▲0.73%10/2WTI—Goud$4,162.30▼1.00%10/2
Onderwijs · JeugdBron ✓ strategiebrief van het kabinet, zoals gemeld · Pers ✓ 5 media

Telefoon de hele schooldag in de kluis. Kabinet wil kinderen online beter beschermen

Vanaf 1 januari 2027 moeten mobieltjes ook in de pauze uit beeld, adviseert het kabinet. Het is geen wet. In Europa wil Nederland een minimumleeftijd van 15 jaar voor sociale media.

Het kabinet heeft maandag een strategie gepresenteerd om kinderen online beter te beschermen. Het meest zichtbare onderdeel gaat over school. Leerlingen in het basis- en voortgezet onderwijs moeten hun telefoon vanaf 1 januari 2027 de hele schooldag wegleggen, dus ook in de pauze en op het schoolplein. De afspraak heet ‘Thuis of in de kluis’. Sinds 2024 geldt al een landelijke afspraak om telefoons uit de les te weren; die wordt nu verbreed. Veel scholen gaan volgens het kabinet al verder dan de les en weren toestellen ook op het plein. De nieuwe lijn moet zorgen dat dat overal hetzelfde is, zodat leerlingen en ouders niet per school een andere regel hoeven te leren. NOS, NU.nl, de Volkskrant, NRC en Trouw brachten het nieuws allemaal. Het is geen wet. Het kabinet gaat niet zelf over het telefoongebruik op scholen en spreekt daarom van een dringend advies. Staatssecretaris Tielen van Onderwijs maakt daarover afspraken met de onderwijssector, en de ingangsdatum noemt de Rijksoverheid een streven. Middelbare scholen reageerden volgens de Volkskrant sceptisch. Een school die al een volledig verbod heeft, vertelde de NOS dat leerlingen sindsdien minder lang op de wc zitten.

De telefoonregel is maar één van ongeveer veertig maatregelen uit verschillende ministeries; volgens staatssecretaris Aerdts zijn er vijftien nieuw. Digitale diensten moeten minder gebruikmaken van technieken die kinderen lang online houden, zoals eindeloos doorlopende video’s en verslavende algoritmes. Het kabinet wil een betrouwbare vorm van leeftijdsverificatie, zonder dat daarbij onnodig veel gegevens van jongeren worden verzameld. In Europees verband pleit Nederland voor een minimumleeftijd van 15 jaar voor sociale media. Ook laat het kabinet onderzoeken wat diensten als TikTok, Instagram, Snapchat, YouTube, Roblox, Fortnite, Netflix en ChatGPT doen met het welzijn van kinderen. Schermtijden van vijf tot zes uur per dag zijn onder jongeren geen uitzondering meer, schrijft het kabinet. Eind oktober volgt een uitgebreidere reactie op Europese wetsvoorstellen; pas dan wordt duidelijk hoe een leeftijdsgrens in de praktijk zou werken. Dezelfde avond riepen wetenschappers in NRC op tot actie tegen sociale media om de gezondheid van jongeren te beschermen. Andere Europese landen zijn al verder. Frankrijk wil sociale media voor kinderen onder de 15 verbieden, en de Europese Commissie werkt aan regels voor leeftijdscontrole. Voor Nederland is de uitkomst in Brussel daarom belangrijker dan wat Den Haag alleen kan regelen. Voor scholen begint het werk nu: kluisjes, afspraken met ouders over bereikbaarheid en uitzonderingen voor leerlingen die hun telefoon om medische redenen nodig hebben.

Lees het hele verhaal en wat DailyDrop ervan vindt
In cijfers
1-1-2027Streefdatum voor een telefoonvrije schooldag, ook in de pauze (kabinet, via NOS en Trouw)
± 40Maatregelen in de strategie, waarvan er volgens de staatssecretaris 15 nieuw zijn
15 jaarMinimumleeftijd voor sociale media die Nederland in de EU bepleit
Onderwijs · MarktBron ✓ ACM-rapport, zoals gemeld · Pers ✓ 4 media

ACM: de markt voor schoolboeken werkt niet. Uitgevers geven meteen toe op één punt

Toezichthouder ACM concludeert dat de markt voor lesmateriaal niet goed werkt. Trouw vatte het samen als een bevestiging van wat scholen al jaren zeggen; NRC schreef dat het schoolboek nog steeds een wegwerpproduct is. Scholen kunnen een methode vaak alleen kopen in combinatie met een online-omgeving, en boeken gaan per leerling na één jaar de deur uit. Dat maakt lesmateriaal duur en moeilijk herbruikbaar, en het maakt overstappen naar een andere uitgever lastig. Een paar grote uitgevers beheersen het grootste deel van de markt. Wie als school van methode wil wisselen, moet vaak tegelijk nieuwe boeken, licenties en lesmateriaal aanschaffen, en betaalt dus dubbel.

De uitgevers reageerden dezelfde dag. Volgens Trouw mogen scholen voortaan papieren boeken kopen zonder er ook een online-methode bij te moeten nemen. Het FD meldde dat de uitgevers actie ondernemen na het kritische rapport. Daarmee verdwijnt een vorm van koppelverkoop, al is nog niet duidelijk wat dat scholen per leerling scheelt. Welke prijzen precies gaan veranderen, en per wanneer, konden we nog niet in twee bronnen terugvinden. De ACM kan, als afspraken niet werken, verdergaande stappen zetten. Voor scholen is het belangrijkste dat ze straks kunnen kiezen: alleen boeken, alleen digitaal, of allebei.

Lees verder
Woord van de dag
KoppelverkoopEconomie

Je kunt het ene product alleen kopen als je het andere er ook bij neemt. Bij schoolboeken: het papieren boek alleen samen met een online licentie. Uitgevers laten dat nu los.


WetenschapBron ✓ Nobelcomité · Pers ✓ 4 media

Nobelprijs voor de Geneeskunde voor optogenetica: een lichtknop voor hersencellen

De Nobelprijs voor Fysiologie of Geneeskunde 2026 gaat naar drie hersenonderzoekers uit de Verenigde Staten en Duitsland: Karl Deisseroth (Stanford), Peter Hegemann (Humboldt-Universiteit Berlijn) en Georg Nagel (Universiteit Würzburg). Zij krijgen de prijs voor optogenetica, een techniek waarmee onderzoekers zenuwcellen met licht aan en uit kunnen zetten.

Het begon bij een alg die extreem snel op licht reageert, schreef NRC. Hegemann en Nagel ontdekten in die alg channelrodopsine, een eiwit dat een kanaaltje in het celmembraan opent zodra er blauw licht op valt. Deisseroth bracht het eiwit in hersencellen van muizen. Zo kun je precies nagaan welke groep cellen welk gedrag stuurt. De techniek wordt wereldwijd gebruikt in onderzoek naar onder meer angst, slaap en verslaving. Dinsdag volgt natuurkunde, woensdag scheikunde.

Lees verder
EuropaPers ✓ 5 media · verkiezingsdatum niet in twee bronnen bevestigd

Spaanse premier Sánchez schrijft vervroegde verkiezingen uit. De woningcrisis staat centraal

De Spaanse premier Pedro Sánchez heeft maandag vervroegde verkiezingen aangekondigd. Alle grote Nederlandse media brachten het nieuws. De aanleiding is de woningnood: huren en huizenprijzen zijn in Spaanse steden hard gestegen, en de woede daarover is groot. Volgens Trouw gokt Sánchez op die verontwaardiging; de Volkskrant schrijft dat hij hoopt dat de kiezers rechts afstraffen voor de woningcrisis.

Voor Nederland is Spanje meer dan een vakantieland. Het is de vierde economie van de eurozone, en een regering die maandenlang demissionair is, maakt Europese besluiten trager. Daar komt bij dat ook Frankrijk onrustig is: scholierenprotesten liepen daar maandag uit de hand, en beleggers maken zich zorgen over de Franse staatsschuld. NRC wees erop dat weinig belangrijker is dan een dak boven je hoofd – een thema dat ook in Nederland de politiek beheerst.

Lees verder

Economie · BedrijvenBron ✓ persbericht AkzoNobel, zoals gemeld · Pers ✓ 4 media

AkzoNobel verkoopt verftak in Azië voor 1,2 miljard euro. Aandeel bij de stijgers in hogere AEX

Verfmaker AkzoNobel verkoopt zijn decoratieve verfactiviteiten in Zuidoost-Azië en Australië aan het Japanse Nippon Paint, voor 1,2 miljard euro. NOS, NRC, de Volkskrant en het FD meldden de deal. Het Amsterdamse bedrijf richt zich nu op de geplande fusie met het Amerikaanse Axalta. Het aandeel voerde maandagmiddag de AEX aan met een winst van ruim 3 procent, volgens beursverslagen; de index sloot hoger op 1.123,88 punten.

Het verkoopbedrag valt hoog uit in de ogen van analisten, maar de echte toets is de fusie: die moet nog door aandeelhouders en toezichthouders. Op de valutamarkt zakte de euro tijdelijk naar 1,116 dollar, het laagste punt sinds mei 2025. Beleggers maken zich zorgen over Frankrijk, waar de rente op tienjarige staatsleningen het hoogst is sinds 2011. Uit de VS kwam een zwak banenrapport: 29.000 banen erbij, tegen 84.000 verwacht.

Lees verder
Kort
  • De VS halen met spoed alle bommenwerpers weg van de Britse basis Fairford; Trump noemt een dreiging met een Iraanse linkde Volkskrant · NRC · Trouw · NU.nl
  • Franse scholierenprotesten: een 15-jarige verliest zijn hand na het oprapen van een granaat; in Luik raken 15 leerlingen en 18 agenten gewondNOS · NRC · De Telegraaf · NU.nl
  • Brazilië: Flávio Bolsonaro wint de eerste ronde en gaat naar een tweede ronde tegen president Lulade Volkskrant · Trouw
  • Nationalisten winnen de verkiezingen in Bosnië en Herzegovina; de kans op EU-lidmaatschap lijkt kleinerNOS · de Volkskrant · Trouw
  • Een lek zeeschip in de Eemshaven is gedicht; gevaar voor zinken afgewendNOS · FD
  • De Wunderline tussen Groningen en het Duitse Leer rijdt weer, voor het eerst in elf jaarde Volkskrant · NRC
  • Oranje-Servië trok 2,2 miljoen kijkers; Virgil van Dijk speelde zijn honderdste interlandNU.nl · Trouw
Elke avond zeven minuten, één voorpagina — zie Over ons

Onbevestigd — wat we niet konden natrekken

“Rusland kampt met een uitbraak van de pest.” Eén krant schreef over een vermoedelijke besmetting. Een bevestiging van gezondheidsautoriteiten of een tweede medium vonden we niet.
“De handel van ASML met China wordt nu ingeperkt.” Leden van het Amerikaanse Congres dringen erop aan. Een besluit is er niet; alleen De Telegraaf meldde de oproep.
“Een Israëlische speler is bespuugd tijdens Ierland-Israël.” Het gaat om een beschuldiging van één speler. NU.nl spreekt van een vermeend incident; de UEFA heeft niets vastgesteld.
Woordenlijst · gestippelde woorden — termen uit economie, recht, veiligheid en wetenschap, uitgelegd in de context van het verhaal. De lijst groeit elke dag.
IN DEZE EDITIETelefoon de hele schooldag in de kluis. Kabinet wil kinderen online beter beschermenOnderwijs · JeugdACM: de markt voor schoolboeken werkt niet. Uitgevers geven meteen toe op één puntOnderwijs · MarktNobelprijs voor de Geneeskunde voor optogenetica: een lichtknop voor hersencellenWetenschapSpaanse premier Sánchez schrijft vervroegde verkiezingen uit. De woningcrisis staat centraalEuropaAkzoNobel verkoopt verftak in Azië voor 1,2 miljard euro. Aandeel bij de stijgers in hogere AEXEconomie · Bedrijven